बँकिंग क्षेत्रात ग्राहकांसाठी आणखी एक महत्त्वाची सुविधा सुरू होत आहे. येत्या ४ ऑक्टोबर २०२५ पासून देशभरात ‘सेम डे चेक क्लिअरिंग सेवा’ (Same Day Cheque Clearing Service) लागू होणार आहे. या सुविधेमुळे आता चेक जमा केल्यानंतर अनेक दिवस वाट पाहावी लागणार नाही, तर त्याच दिवशी चेक क्लिअर होऊन रक्कम खात्यात जमा होणार आहे.

भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या मार्गदर्शनाखाली नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) आणि देशातील सर्व बँका एकत्रितपणे ही सेवा सुरू करणार आहेत. आतापर्यंत चेक क्लिअरिंग प्रक्रियेसाठी साधारणपणे २ ते ३ दिवस लागत असत. मात्र या नव्या प्रणालीमुळे व्यापारी, उद्योगपती तसेच सामान्य ग्राहकांना वेळेची बचत होणार असून व्यवहार अधिक गतिमान होणार आहेत.

तज्ञांच्या मते, डिजिटल पेमेंट्सच्या वाढत्या वापरामध्येही चेक व्यवहारांचे प्रमाण कमी झालेले नाही. विशेषतः मोठ्या रकमेच्या देयकांसाठी चेकचा वापर आजही मोठ्या प्रमाणावर होतो. त्यामुळेच ‘सेम डे क्लिअरिंग’ ही सुविधा ग्राहकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.

ही सेवा सुरू झाल्यानंतर :

● सकाळी ठरावीक वेळेपर्यंत जमा केलेले चेक त्याच दिवशी क्लिअर होतील.

● चेक क्लिअरिंग प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल पद्धतीने होणार आहे.

● व्यवहार अधिक पारदर्शक व सुरक्षित होतील.

●उद्योग आणि व्यवसाय क्षेत्राला तरलता (Liquidity) राखणे सोपे होईल.

ग्राहकांनी आपल्या संबंधित बँकांकडून ‘सेम डे चेक क्लिअरिंग’बाबत अधिक माहिती घ्यावी, असे आवाहन बँकिंग क्षेत्रातील तज्ञांनी केले आहे.